Een aanvulling bij Hangmatbelegger voor het leven, voor lezers die in Nederland wonen.
Wat je uit het Belgische hoofdstuk kunt overslaan
Hoofdstuk 6 van deel 2 beschrijft schenken in België. De ‘verdachte periode’ van vijf jaar kent Nederland niet, en daarmee valt ook de keuze weg om een bankgift te laten registreren, met 3% in rechte lijn of 7% voor anderen. Nederland heeft één rijksbelasting op schenkingen, en die betaal je zodra je boven de vrijstelling uitkomt. Notariële constructies met voorbehoud van vruchtgebruik bestaan hier ook, maar zijn specialistenwerk.
De rest van het hoofdstuk geldt onverkort. De eerste vraag blijft altijd of je dat geld echt niet meer nodig hebt: gegeven is gegeven, en niets is pijnlijker dan te veel weggeven en later zelf tekortkomen. Reken dus met een ruime veiligheidsmarge. Ook het kader over je tijdshorizon blijft staan: geld dat naar je kinderen of kleinkinderen gaat, krijgt hun horizon van dertig of veertig jaar, dus dat deel van je portefeuille hoeft niet defensiever te worden omdat jij ouder wordt.
Wat je belastingvrij mag weggeven
Ouders mogen hun kind in 2026 € 6.908 per jaar belastingvrij schenken. Van ieder ander, ook van een grootouder, is dat € 2.769. Die bedragen gelden per schenker per kalenderjaar. Je ouders tellen daarbij als één schenker en dat geldt ook als ze gescheiden zijn, dus samen kunnen ze niet twee keer € 6.908 geven.
Daarnaast is er een eenmalig verhoogde vrijstelling voor een kind tussen 18 en 40 jaar, of met een partner in die leeftijd. Vrij te besteden is dat € 33.129. Voor een studie die minstens € 20.000 per jaar kost, exclusief levensonderhoud, is het € 69.009. Die eenmalige vrijstelling komt in de plaats van de jaarlijkse, moet in één kalenderjaar vallen, en de ontvanger moet er in zijn aangifte om vragen. Voor de studievariant is een notariële akte nodig.
De vrijstelling voor een eigen woning, de jubelton, is per 1 januari 2024 vervallen en bestaat sindsdien niet meer.
Wat je betaalt boven de vrijstelling
De schenkbelasting loopt op met de afstand tussen schenker en ontvanger. Je partner en je kinderen betalen 10% tot € 158.669 en 20% daarboven, kleinkinderen en verdere afstammelingen 18% en 36%, en alle anderen 30% en 40%, telkens over wat er na aftrek van de vrijstelling overblijft.
Neem An uit deel 3 van het boek, die op haar 55ste € 25.000 van haar ouders krijgt. Op die leeftijd is de eenmalig verhoogde vrijstelling niet meer beschikbaar, dus blijft de jaarlijkse € 6.908 over. Over de resterende € 18.092 betaalt ze 10%, oftewel € 1.809. Was ze nog geen 41 geweest, dan had de eenmalige vrijstelling van € 33.129 de hele schenking gedekt en had ze niets betaald.
De ontvanger betaalt de belasting en doet ook de aangifte voor 1 maart van het jaar na de schenking. Onder de jaarlijkse vrijstelling hoeft er geen aangifte te komen, voor een eenmalige vrijstelling juist wel.
Schenk je kort voor je overlijden, dan verschuift de schenking naar de erfbelasting. Hoe dat werkt staat op onze pagina Erven in Nederland op deze site.
Ben je Nederlander en verhuis je naar het buitenland, dan blijft Nederland nog tien jaar schenkbelasting heffen over wat je weggeeft, dus leg zo’n schenking voor aan een adviseur.
Effecten overdragen in plaats van geld
Je hoeft je ETF’s niet te verkopen om ze door te geven. Je kunt de deelbewijzen zelf overzetten naar een rekening op naam van de begiftigde, zoals het boek beschrijft voor een kind dat volwassen is geworden. Binnen dezelfde bank of broker is zo’n overboeking meestal gratis, maar tussen twee partijen kunnen er kosten aan hangen. Een notariële akte is voorgeschreven voor een schenking op papier en voor een schenking die pas bij je overlijden ingaat.
Voor de belasting geldt de waarde op het moment van de schenking. Voor deelbewijzen die aan Euronext Amsterdam noteren is dat de slotkoers van de dag voor de schenking, uit de Officiële Prijscourant. Een aankoopprijs draag je niet over: Nederland belast geen meerwaarde bij verkoop, dus verkopen om daarna geld te schenken kost je niets extra.
Wil je vermogen doorgeven dat je nu nog niet kunt missen, dan is er de schenking op papier: bij de notaris leg je vast dat de begiftigde het bedrag later krijgt. Je moet dan elk jaar daadwerkelijk minstens 6% rente betalen aan de begiftigde, anders komt de schenking niet in mindering op je nalatenschap en heeft de constructie geen effect. Reken de akte en het advies mee: dat is de rekening waar het boek voor waarschuwt.
Voor minderjarige kinderen blijft de raad uit het boek staan: houd het eenvoudig. Beleg op je eigen naam met de bedoeling later te helpen, en draag de portefeuille over wanneer je kind volwassen is.
Schenken en box 3
Box 3 kijkt naar één moment per jaar: je vermogen op de peildatum van 1 januari. Wat je in de loop van het jaar weggeeft, staat op de volgende peildatum niet meer op jouw naam en verlaagt daar dus je grondslag. Bij de ontvanger komt het er op diezelfde dag bij. Wat die heffing kost, staat op onze pagina Belastingen op ETF’s in Nederland op deze site.
Op één route werkt dat niet. Gebruik je de tegenbewijsregeling om aan te tonen dat je werkelijke rendement lager was dan het forfait, dan drukt een schenking dat rendement niet. Artikel 5.28 van de Wet inkomstenbelasting 2001 telt onttrekkingen namelijk weer bij je vermogensaanwas op. Weggeven binnen het jaar levert daar dus niets op.
Schenkregels en vrijstellingen veranderen, en de cijfers hierboven horen bij 2026. Dit is algemene informatie en geen persoonlijk juridisch of fiscaal advies: leg je eigen situatie voor aan een adviseur.
We willen Idsert Joukes bedanken voor het nalezen van deze tekst.